Đầu năm 1946, hưởng ứng lời kêu gọi kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội thánh Cao Đài Minh Chơn Đạo dưới sự lãnh đạo của cụ Cao Triều Phát đã đề ra khẩu hiệu lịch sử bất hủ: **“Cứu nước là cứu đạo”, “Hành đạo là kháng chiến”**. Trận chiến tại Giồng Bốm (diễn ra từ ngày 06/04 đến đỉnh điểm ngày 15/04/1946) là khúc tráng ca đẫm máu khi 137 nghĩa sĩ hữu đạo quả cảm cầm giáo mác, súng kíp đối đầu với binh đoàn thiết giáp tối tân của thực dân Pháp để bảo vệ thánh địa Tòa thánh Ngọc Minh và vùng đất quê hương cực Nam.

1. Bối Cảnh Lịch Sử — Lòng Đạo Gắn Liền Với Lòng Nước

Hệ phái Cao Đài Minh Chơn Đạo được thành lập tại vùng đất Tây Nam Bộ với tôn chỉ tu hành yêu nước, gắn liền vận mệnh đạo pháp với độc lập dân tộc. Người đứng đầu và có ảnh hưởng sâu sắc nhất là cụ Cao Triều Phát — một nhà trí thức yêu nước lớn, phó chủ tịch Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ.

Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Pháp dồn lực lượng tái chiếm miền Tây Nam Bộ, tàn sát dã man người dân và đốt phá các cơ sở tôn giáo. Trước hiểm họa giặc ngoại xâm, cụ Cao Triều Phát đã kêu gọi toàn bộ chức sắc và hàng ngàn tín đồ hữu đạo lập ra "Binh đoàn Cao Đài cứu quốc", biến Tòa thánh Ngọc Minh tại Giồng Bốm thành căn cứ kháng chiến kiên cố liên minh chặt chẽ với lực lượng Việt Minh.

2. Bản Hùng Ca Quyết Tử Tại Giồng Bốm — Tháng 4 Năm 1946

🔥 Diễn Biến Cuộc Quyết Chiến Quyết Tử

Khởi động giao tranh (06/04/1946): Nghĩa quân Cao Đài phục kích đòn thám thính đầu tiên của Pháp đi vào khu vực Tòa thánh, tiêu diệt tại chỗ lính thám báo giặc.

Pháp oanh tạc (12/04 - 13/04/1946): Thực dân Pháp dùng máy bay oanh tạc dữ dội Tòa thánh Ngọc Minh và huy động một đại đội bộ binh càn quét nhưng đều bị tinh thần dũng cảm của các tự vệ Đạo đẩy lùi oanh liệt.

Quyết chiến sinh tử (15/04/1946): Tức tối trước các đợt càn quét thất bại, Pháp huy động tới 2 tiểu đoàn tinh nhuệ gồm pháo binh nặng, máy bay oanh tạc phối hợp xe thiết giáp tấn công từ 3 hướng trực diện vào thánh địa. Chức sắc, nghĩa quân Đoàn Đạo đức đã anh dũng kháng cự giáp lá cà bằng giáo mác và súng kíp thô sơ. Trận chiến diễn ra đẫm máu tới hơi thở cuối cùng.

Sự hy sinh oanh liệt: 137 nghĩa sĩ Cao Đài Minh Chơn Đạo yêu nước kiên cường đã anh dũng ngã xuống sũng máu giữ vững mảnh đất thiêng liêng Tổ quốc. Trận đánh đã gây chấn động mạnh, giáng đòn chí mạng phá vỡ âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của thực dân Pháp tại miền cực Nam Bộ.

3. Dòng Thời Gian Trận Giồng Bốm

1945
Thành lập Binh đoàn Cao Đài Cứu Quốc
Cụ Cao Triều Phát tổ chức "Khoáng đại hội nghị" tại Tòa thánh Ngọc Minh, tập hợp hàng ngàn đạo hữu thành lập Binh đoàn Cao Đài cứu quốc sẵn sàng kháng chiến cứu nước là cứu đạo.
Đầu 1946
Quy tụ lực lượng kháng chiến
Hơn 2.000 tín đồ, chức sắc, thanh niên Đoàn Đạo đức tụ hội về Giồng Bốm xây dựng 18 trung đội trực tiếp chiến đấu và đào đắp công sự phòng thủ vững chắc.
15/04/1946
Đại quyết chiến oanh liệt Giồng Bốm
Đợt tổng tấn công quy mô lớn của 2 tiểu đoàn Pháp. Tòa thánh Ngọc Minh bị tàn phá nặng nề, 137 nghĩa sĩ hữu đạo anh dũng hy sinh vì nước giữ gìn bờ tre đất mẹ.
03/12/2021
Xếp hạng Di tích Lịch sử cấp Quốc gia
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức xếp hạng địa điểm trận Giồng Bốm là Di tích lịch sử cấp Quốc gia, tôn vinh tinh thần kháng chiến lương giáo đoàn kết vĩnh cửu.
"Sự hy sinh anh dũng của 137 nghĩa sĩ Cao Đài Minh Chơn Đạo tại Giồng Bốm đã minh chứng cho chân lý bất diệt: Tôn giáo không tách rời Tổ quốc, cứu nước là cứu đạo, hành đạo là kháng chiến!"
— Trích lời hiệu triệu thiêng liêng của Cụ Cao Triều Phát vinh danh các liệt sĩ anh hùng

4. Vinh Danh & Kế Thừa Thế Hiện Nay

🏛️
Di tích lịch sử Quốc gia
Được xếp hạng Di tích Lịch sử cấp Quốc gia ngày 03/12/2021. Nơi đây sở hữu nhà bia tưởng niệm, là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng yêu nước oai hùng.
🕊️
Đại Đoàn Kết Tôn Giáo
Biểu tượng sáng ngời cho tình đoàn kết lương giáo sắt son, đồng lòng chống ngoại xâm bảo vệ sự tự do, độc lập thiêng liêng của dân tộc.
📅
Lễ tưởng niệm nghĩa sĩ 13/04
Lễ tưởng niệm hàng năm tổ chức tại Tòa thánh Ngọc Minh (ấp 7, xã Phong Thạnh Tây) trang nghiêm, tri ân sâu sắc 137 liệt sĩ nghĩa sĩ đã ngã xuống.

Tài Liệu Tham Khảo

  1. Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bạc Liêu. Lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và nhân dân Bạc Liêu (1930 - 1975). NXB Chính trị Quốc gia, 2002.
  2. Hội đồng nhơn sanh Cao Đài Minh Chơn Đạo. Lịch sử Cao Đài cứu quốc và cuộc chiến đấu Giồng Bốm năm 1946. Tài liệu lưu hành nội bộ, 2015.
  3. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu. Lịch sử Di tích quốc gia trận Giồng Bốm. svhttdl.baclieu.gov.vn.
  4. Trần Văn Khá. Nhân sĩ Cao Triều Phát và Binh đoàn Cao Đài Cứu quốc Nam Bộ. NXB Quân đội Nhân dân, 1998.