Đình Tân Hưng — Di Tích Khởi Nguồn Lá Cờ Đảng Đất Mũi

1. Nguồn Gốc Kiến Tạo Và Sắc Phong Cổ Kính Thời Tự Đức

Lịch sử truyền lại, vào khoảng đầu thế kỷ XIX, khi làn sóng lưu dân từ miền Trung đi xuồng ghe xuôi về phương Nam khẩn hoang lập nghiệp bám đất ven vàm sông, họ đã dựng nên một ngôi miếu tranh nhỏ để thờ cúng linh khí sông núi và mong cầu mưa thuận gió hòa. Đến năm Nhâm Tý **1852**, triều đình vua Tự Đức đã ban sắc phong chính thức phong tước Thành hoàng Bổn cảnh cho ngôi đền, từ đó vạn dân chài và tá điền Cái Nước đã quyên góp xây dựng lại đền thờ đàng hoàng và đặt tên là Đình thần Tân Hưng ^[1].

Ngôi đình được xây dựng theo lối kiến trúc chữ Tam (三) truyền thống của đền miếu Nam Bộ cổ điển. Toàn bộ cột kèo được chạm khắc công phu từ gỗ nhóm một bền bỉ (như căm xe, gõ đỏ) kết hợp cùng hệ thống mái ngói âm dương trầm mặc rêu phong. Bên trong hậu cung chánh điện bài trí vô cùng trang nghiêm, chính giữa thờ linh vị Thành hoàng Bổn cảnh sơn son thếp vàng cổ kính, bao bọc bởi những bức hoành phi câu đối chạm trổ long phượng sống động ca ngợi công đức bảo quốc an dân của thần linh ^[2].

2. Sự Kiện 01/05/1930 — Đêm Bình Minh Rực Lửa Trên Cột Cờ Đình Cổ

Không chỉ là điểm tựa tinh thần của đời sống tâm linh ruộng đồng, Đình Tân Hưng đi vào lịch sử oanh liệt nước nhà như một pháo đài cách mạng vững chãi. Từ những năm 1929, đình cổ đã trở thành điểm hội họp bí mật của các chiến sĩ yêu nước tiền phong hoạt động tuyên truyền lý tưởng giải phóng dân tộc của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.

Đúng đêm **30/04 rạng sáng ngày 01/05/1930**, kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động, các chiến sĩ cách mạng kiên trung vùng Cái Nước đã dũng cảm trèo lên đỉnh cột tre cao ngất trước sân đình cổ, long trọng thượng lên lá cờ đỏ búa liềm của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sáng hôm sau, khi mặt trời lên chiếu rọi vàm sông, hàng vạn người dân Cái Nước ngỡ ngàng và xúc động khôn cùng khi trông thấy lá cờ Đảng kiêu hãnh bay phấp phới tung bay trước nắng gió cực Nam, báo hiệu một thời kỳ đấu tranh giành tự do độc lập oanh liệt của giai cấp vô sản Đất Mũi ^[3].

3. Lễ Hội Kỳ Yên Đình Tân Hưng — Nét Đẹp Đạo Lý Uống Nước Nhớ Nguồn

Hàng năm, cứ vào ngày **10 và 11 tháng 5 Âm lịch**, Đình thần Tân Hưng lại tưng bừng mở hội Lễ Kỳ Yên — một nét văn hóa dân gian vô cùng đặc sắc và long trọng bậc nhất của vùng đất Cái Nước. Lễ Kỳ Yên được tổ chức nhằm tạ ơn Thành hoàng Bổn cảnh đã phò hộ cho phum sóc trời yên biển lặng, đất đai trù phú, tôm cá đầy khoang, mùa màng bội thu suốt cả năm qua ^[4].

Phần lễ diễn ra vô cùng trang trọng với các nghi thức thỉnh sắc, dâng hương, tế chánh, đọc sớ tạ ơn thần linh. Điểm đặc sắc nhất là phần hội với điệu múa lân sư rồng vang trống chộn rộn, biểu diễn nghệ thuật hát đình (hát bội) tái hiện các tích tuồng hào hùng trung hiếu nghĩa tiết, thu hút hàng vạn bà con và du khách thập phương tụ hội về dâng hương thành kính chiêm bái giao lưu văn hóa ^[5].

4. Chỉ Dẫn Hành Trình Viếng Đình Tân Hưng Ý Nghĩa

• Tuyến đường di chuyển: Từ trung tâm thành phố Cà Mau, du khách có thể đi đường bộ bằng xe máy hoặc ô tô dọc theo Quốc lộ 1A hướng về huyện Năm Căn khoảng 30km, rẽ vào tuyến đường nhựa xã Tân Hưng Đông sầm uất ven bờ kênh Cái Nước là đến khu di tích quốc gia tôn nghiêm.
• Ý thức bảo vệ di sản: Đình là chốn linh thiêng lịch sử, hãy ăn mặc kín đáo, lịch sự. Tuyệt đối không xả rác bừa bãi hay xâm hại các cây cổ thụ lâu năm che chở đình để gìn giữ khuôn viên xanh sạch đẹp nguyên bản.
• Hoạt động giáo dục truyền thống: Đây là địa chỉ đỏ vô cùng ý nghĩa cho các thế hệ học sinh, sinh viên về nguồn tìm hiểu lịch sử đấu tranh cách mạng hào hùng kiên cường của tổ tiên cực Nam sông nước.